เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง พร้อมด้วยนายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และนายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ร่วมกับแถลงมติคณะรัฐมนตรีนโยบายการกากับกิจการ Data Center ณ ศูนย์แถลงข่าวรัฐบาล ตึกนารีสโมสร ทำเนียบรัฐบาล
ครม.เคาะเกณฑ์เข้ม ‘ดาต้า เซ็นเตอร์’ 7 ระดับ ตั้ง คกก.รีเช็ก 57 โครงการ ขอน้ำ-ขอไฟ-ใบอนุญาตก่อสร้าง – ไม่ลงทุนจริง คัดออก
ดร.เอกนิติ นิตทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวว่า วันนี้ที่ประชุม ครม.มีมติเห็นชอบนโยบายการกำกับกิจการ Data Center เพื่อยกระดับการกำกับดูแลกิจการ Data Center ของประเทศให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด ตามที่คณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ นำเสนอ ซึ่งเรื่อง Data Center ถือเป็นธุรกิจใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นมาเมื่อ 2-3 ปีที่ผ่านมา และเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญของธุรกิจ Ai และเศรษฐกิจดิจิทัลในโลกยุคใหม่ ซึ่งจะเป็นประโยชน์กับประเทศไทยอย่างมาก แต่เป็นธุรกิจที่ใช้ทรัพยากรค่อนข้างมาก ไม่ว่าจะเป็นไฟฟ้า น้ำ และอาจจะส่งผลกระทบสิ่งแวดล้อม และชุมชน
“เนื่องจากเป็นธุรกิจที่เกิดขึ้นใหม่ ที่ผ่านมายังไม่มีกติกากำกับดูแลที่ชัดเจน ผู้ประกอบการบางรายไปขอรับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI บางรายก็ไปขอไฟกับการไฟฟ้าเอาไว้ก่อน บางรายขออนุญาตก่อสร้าง เพื่อเอมาเร่ขาย เพราะรู้ว่านี่คือโอกาสของโลกแห่งอนาคต เป็นเหตุให้รัฐบาลต้องแต่งตั้งคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ มากำหนดกติกาให้ชัดเจน โดยกำกับดูแลในเรื่องสิ่งแวดล้อม และชุมชนในเรื่องพื้นที่ โดยที่ประชุม ครม.ได้มอบหมายให้กระทรวงดีอีจัดทำข้อมูล Data Center Dashboard จัดเก็บข้อมูล Data Center ทั้งหมดที่อยู่ในประเทศไทยมีอยู่กี่แห่ง ตั้งอยู่บริเวณไหนบ้าง” ดร.เอกนิติ กล่าวว่า
ดร.เอกนิติ กล่าวต่อว่า นอกจากนี้ได้มีการกำหนดนิยามของคำว่า “Data Center” ให้ชัดเจน อย่างเช่น การจัดเก็บข้อมูลคอมพิวเตอร์ของธนาคาร หรือ บริษัทต่างๆ ก็เป็น Data Center เหมือนกัน และยังมี Data Center ของผู้ให้บริการมือถือ แอปพลิเคชันต่างๆของโซเชียลมีเดียทั้งหลาย ก็ต้องใช้ Data Center วันนี้จึงมีการกำหนดนิยามตามมาตรฐานสากล โดยพิจารณาจากปริมาณการใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ ขึ้นไป ซึ่งเลขาสภาพัฒน์ ฯจะอธิบายรายละเอียดต่อไป นอกจากจะสร้างฐานะข้อมูลในการกำกับดูแล และกำหนดนิยามของธุรกิจ Data Center ให้ชัดเจนแล้ว ยังมีการกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ เพื่อดูแลเรื่องสิ่งแวดล้อมและสังคม การใช้น้ำ ไฟฟ้า และผังเมือง
ส่วนในช่วงของการเปลี่ยนผ่านที่ประชุม ครม.ได้มอบหมายให้กระทรวงดีอี จัดตั้ง “One Stop Service” ดูแลกิจการ Data Center ที่ได้รับการอนุมัติไปแล้ว ให้เดินต่อไปได้ ส่วนผู้ประกอบการที่อยู่ระหว่างการขออนุญาต ก็ต้องทำให้ถูกต้องกฎหมายถึงจะเดินหน้าต่อไปได้ สำหรับการขออนุญาตประกอบธุรกิจ Data Center ในอนาคตนั้น ในการพิจารณาจะต้องคำนึ่งถึงประโยชน์สูงสุดที่ประเทศไทยจะได้รับ เช่น การจ้างงาน พัฒนาทักษะขั้นสูงให้กับคนไทย รวมทั้งสร้างรายได้ให้กับคน และสร้างธุรกิจอุตสาหกรรมต่อเนื่อง หรือ Supply Chain ให้กับธุรกิจไทย โดย One Stop Service Data Center จะทำหน้าที่พิจารณาข้อเสนอของผู้ประกอบการ Data Center ที่จะเข้ามาลงทุนในประเทศไทย รวมทั้งกำกับดูแลภาพรวมของธุรกิจนี้ด้วย
นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์ ฯ) กล่าวว่า สำหรับธุรกิจ Data Center ที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของศูนย์ One Stop Service Data Center นี้จะเป็นธุรกิจที่มีปริมาณการใช้ไฟตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป เพราะถ้ามีปริมาณการใช้ไฟต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์ จะเป็นศูนย์ข้อมูลภายในของหน่วยงานต่าง ๆ หรือ ศูนย์ข้อมูลของธนาคารพาณิชย์ ไม่อยู่ในกำกับดูแลของศูนย์นี้ ซึ่ง ในการกำกับดูแลจะแบ่งออกเป็น 7 ระดับ ดังนี้
- ระดับ 1 มีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวม น้อยกว่า 0.5 MW
- ระดับ 2 มีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวม 0.5 – 5 MW
- ระดับ 3 มีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวม 5 – 10 MW
- ระดับ 4 มีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวม 10 – 20 MW
- ระดับ 5 มีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวม 20 – 50 MW
- ระดับ 6 มีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวม 50 – 200 MW และ
- ระดับ 7 มีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวม ตั้งแต่ 200 MW ขึ้นไป
นายดนุชา กล่าวว่า ในการกำกับดูแลธุรกิจ Data Center จะมีการกำกับดูแลอย่างเข้มข้นมากระดับที่ 5 ขึ้นไป หรือมีการใช้ไฟเกิน 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป ส่วนระดับที่ 2 – 4 มีการใช้ไฟไม่ถึง 20 เมกะวัตต์ ปฏิบัติตามข้อเสนอแนะแนวทางปฏิบัติ (Code of Practice – CoP) เพื่อควบคุมผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม เช่น เสียงและความร้อน และประสิทธิภาพการใช้พลังงานใช้ไฟฟ้า รวมถึงมีระบบสำรองน้ำมันและเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ซึ่งกลุ่มนี้ยังสามารถตั้งอยู่ในผังเมืองพาณิชยกรรมได้ ไม่จำเป็นต้องตั้งอยู่ในเขตพื้นที่อุตสาหกรรม ส่วนกลุ่มที่ใช้ไฟเกิน 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป กลุ่มนี้ต้องตั้งอยู่ในเขตพื้นที่อุตสาหกรรมเท่านั้น ตรงนี้เป็นหลักเกณฑ์ขั้นต่ำ ซึ่งรายละเอียดคงต้องเปิดรับฟังความคิดเห็นกันอีกครั้งหนึ่งว่า ข้อกำหนดที่จะนำมาบังคับใช้เหมาะสมหรือไม่ อย่างไร นายดนุชา กล่าวต่อว่า ส่วนการดำเนินการในช่วงเปลี่ยนผ่าน สำหรับกลุ่มนักลงทุน Data Center ที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้าง หรือได้ BOI ไปแล้วก่อนวันที่ 14 สิงหาคม 2569 ซึ่งเป็นวันประกาศระเบียบในราชกิจจานุเบกษา หรือได้ BOI ไปแล้ว แต่อยู่ระหว่างการขอใบอนุญาตก่อสร้าง ก็จะให้ศูนย์ One Stop Service Data Center พิจารณารายละเอียดเพิ่มเติมเช่น การขออนุญาตถูกต้องทุกอย่างหรือไม่ เป็นไปตามข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมหรือไม่ ถ้าถูกต้องก็ให้เดินหน้าต่อไปได้ แต่ถ้ายังไม่เป็นไปตามข้อกำหนดหรือเงื่อนไขให้เวลาปรับปรุง 1 ปี ได้ใบอนุญาตก่อสร้าง
สำหรับผู้ยื่นขอใบอนุญาตก่อสร้างหลังวันที่ 14 สิงหาคม 2569 รวมทั้งผู้ประกอบการรายใหม่ ต้องเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองของศูนย์ One Stop Service Data Center คัดกรองกลุ่มโบรกเกอร์ ที่มาขอน้ำขอไฟฟ้า แต่ไม่ได้ลงทุนจริง กลุ่มนี้จะถูกตัดออกไป ส่วนกลุ่มที่ผ่านการคัดกรองแล้ว หน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเป็น BOI การไฟฟ้า การประปา และหน่วยงานที่ออกใบอนุญาตก่อสร้าง จะต้องเร่งออกใบอนุญาตตามผลพิจารณาในรูปแบบของ “Fast Track”
นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) กล่าวว่า ณ สิ้นเดือนเมษายน 2569 ทาง BOI ได้อนุมัติการลงทุนในธุรกิจ Data Center ไปทั้งสิ้น 57 โครงการ ในจำนวนนี้มีบางส่วนได้ดำเนินการไปแล้ว 17 โครงการ อีก 20 โครงการได้รับใบอนุญาตก่อสร้างโรงงานไปแล้ว และที่เหลือ 20 โครงการ อยู่ระหว่างเตรียมการลงทุน ซึ่งโครงการทั้งหมดนี้ก็จะนำไปพิจารณากลั่นกรองที่ศูนย์ One Stop Service อย่างละเอียดในทุกมิติ ทั้งเรื่องของสิ่งแวดล้อม เรื่องการใช้น้ำ ใช้ไฟ อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งประโยชน์ที่จะสร้างให้กับเศรษฐกิจอย่างเต็มรูปแบบ
ดร.เอกนิติ กล่าวย้ำว่า วันนี้ที่ประชุม ครม.ได้มีการกำหนด มาตรฐานขั้นต่ำในการกำกับดูแลกิจการ Data Center ให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด ครอบคลุมถึงเรื่องการดูแลสิ่งแวดล้อม ไฟฟ้า น้ำ ผังเมือง และความปลอดภัยในทุกมิติ ผู้ประกอบการทุกรายที่จะมาประกอบกิจการ Data Center ในเมืองไทย ต้องเป็นไปตามมาตรฐานใหม่ ตามนิยามที่เลขาสภาพัฒน์ ฯได้กล่าวข้างต้น เพื่อทำให้ประชาชนเกิดความมั่นใจในความปลอดภัย อีกทั้งยังสร้างความแน่นอนให้กับนักลงทุนที่ถูกต้องได้เดินหน้าต่อไป ส่วนกลุ่มพวกนายหน้าที่เข้ามาขออนุญาตทำธุรกิจ Data Center มาขอจองใช้ไฟฟ้าเอาไว้ เพื่อนำใบอนุญาตประกอบธุรกิจไปขายต่อ ไม่ได้ประกอบธุรกิจจริง กลุ่มนี้จะถูกตัดทิ้ง ส่วนผู้ประกอบการ Data ที่อยู่ระหว่างรออนุมัติ ก็จะมีการจัดตั้งศูนย์ One Stop Service โดยมี BOI เข้ามาประสานงานให้สามารถทำธุรกิจนี้ต่อไปได้อย่างรวดเร็ว
“ที่สำคัญที่สุดคือ นโยบาย Data Center ในอนาคตจะไม่พิจารณาแค่เม็ดเงินลงทุนอย่างเดียว แต่จะดูที่ประโยชน์ที่ประเทศไทยจะได้รับเป็นสำคัญเหมือนกับประเทศสิงค์โปร์ หากผู้ประกอบการรายไหนยื่นข้อเสนอที่เป็นประโยชน์กับประเทศไทยมากที่สุด เช่น ยื่นเสนอรับคนไทยเข้าทำงาน พัฒนาทักษะชั้นสูงให้กับแรงงานไทย หรือ สร้าง Supply Chain ของธุรกิจ Data Center ในประเทศไทย ก็จะได้รับการพิจารณาอนุมัติ ซึ่ง Data Center นี้จะเป็นโครงสร้างพื้นฐานของโลกแห่งอนาคตที่ใช้ AI และเทคโนโลยีชั้นสูง โดยผู้ที่จะเข้ามาลงทุนในธุรกิจนี้ก็จะต้องมาสร้างประโยชน์ให้กับประเทศชาติ และประชาชนคนไทยด้วย” ดร.เอกนิติ กล่าว ทิ้งท้าย
