สตง.ยื่นหนังสือถึงนายกฯยุติโครงการ “จำนำข้าว” เสี่ยงไม่โปร่งใส-น่าเชื่อทุจริตสูง”

ชาวนาประท้วงไม่ได้รับเงินค่าจำนำข้าว ที่มาภาพ : http://www.bangkokbiznews.com
ชาวนาประท้วงไม่ได้รับเงินค่าจำนำข้าว ที่มาภาพ : http://www.bangkokbiznews.com

เมื่อวันที่ 30 มกราคม 2557 สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน(สตง.) ได้ทำหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี เรื่องการตรวจสอบโครงการรับจำนำข้าวเปลือกของรัฐบาลตั้งแต่ปีการผลิต 2554/55 เป็นต้นมา และศึกษาวิเคราะห์จากผลการตรวจสอบการดำเนินโครงการจำนำข้าวปีการผลิต 2548/49 และ 2549/50 และโครงการประกันรายได้เกษตรกรปีการผลิต 2552/53 และ 2553/54

จากการตรวจสอบดังกล่าว สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินมีความเห็นและข้อเสนอแนะดังนี้

1. การดำเนินโครงการมีจุดอ่อนหรือความเสี่ยงในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การขึ้นทะเบียนเกษตรกร จนถึงการระบายข้าว ซึ่งเป็นช่องทางนำไปสู่การสวมสิทธิ์การจำนำและการทุจริตในโครงการ เช่น พบว่าการขึ้นทะเบียนเกษตรกรผู้ปลูกข้าวไม่ถูกต้อง เกินความเป็นจริง นอกจากนี้ การจัดเก็บรักษาข้าวของโครงการสูญหาย รวมทั้งการระบายข้าวตามโครงการได้น้อยและล่าช้ามาก ส่งผลให้ข้าวสารคุณภาพเสื่อม

ขณะเดียวกัน ข้อมูลจากคณะอนุกรรมการปิดบัญชีโครงการรับจำนำข้าว ณ 15 มกราคม 2557 ได้ตั้งข้อสังเกตว่าองค์การคลังสินค้าและองค์การตลาดเพื่อเกษตรกร รายงานข้อมูลปริมาณข้าวสารคงเหลือในคลังสินค้ากลางไม่ถูกต้องครบถ้วนและล่าช้าไม่เป็นไปตามระยะเวลาที่กำหนด รวมทั้งมีการแก้ไขข้อมูลบ่อยครั้ง ทำให้ไม่สามารถปิดบัญชีได้ทันเหตุการณ์ อีกทั้งยังมีการขอปรับเพิ่มปริมาณข้าวสารคงเหลือ ณ 27 มิถุนายน 2556 สูงถึง 2.98 ล้านตัน แต่ไม่สามารถตรวจสอบยืนยันความถูกต้องได้

2. ผลกระทบที่ทำให้เกิดความเสียหาย มีความเสี่ยงว่าจะมีความไม่โปร่งใสและน่าเชื่อว่ามีการทุจริตสูง และยังมีผลการดำเนินงานขาดทุนจำนวนหลายแสนล้านบาท อีกทั้งโครงการนี้รัฐบาลกลายเป็นพ่อค้าขายข้าวแข่งกับเอกชน ซึ่งนำไปช่องทางการทุจริต

สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินมีข้อเสนอแนะขอให้นายกรัฐมนตรีในฐานะประธานกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติพิจารณาดำเนินการดังนี้

1. ทบทวนและยุติโครงการรับจำนำข้าวเปลือกในฤดูกาลต่อไป โดยให้การช่วยเหลือในรูปแบบอื่นแทน

2. กำหนดมาตรการเยียวยากรณีที่จ่ายเงินเกษตรกรล่าช้า
3. เร่งรัดให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องรายงานผลการดำเนินงานให้คณะอนุกรรมการปิดบัญชีโครงการรับจำนำข้าว เพื่อทำรายงานในทุกโครงการตั้งแต่ปีการผลิต 2547/48 เป็นต้นมา ส่งให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินและเผยแพร่ให้ประชาชนทราบโดยเร็ว
4. พิจารณาให้มีการบูรณาการแก้ไขปัญหาการผลิตข้าวอย่างเป็นระบบครบวงจร ยกระดับมาตรฐานคุณภาพการผลิตข้าวไทยให้เป็นสินค้าที่มีคุณภาพสูง

อ่านเพิ่มเติมฉบับเต็ม และ หนังสือสตง.ถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและรองนายกรัฐมนตรี