กรรมาธิการสาธารณสุขแนะ สปสช. ทบทวนหลักเกณฑ์ล้างไตทางช่องท้อง ติงควรเคารพการวินิจฉัยของแพทย์

14 มีนาคม 2012

หลังจากที่สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ได้ออกข่าว รณรงค์ให้ประชาชนที่เป็นโรคไตวายเรื้อรังมารักษาโดยใช้วิธีการล้างไตทางช่องท้อง โดยข่าวนี้ออกมาก่อนวันที่ 4 มีนาคม ซึ่งเป็นวันโรคไตโลก หลังจากที่ออกข่าว ได้มีแพทย์ออกมาให้ความเห็นว่า สปสช. ให้ข้อมูล/ข้อเท็จจริงไม่ครบแก่ผู้ป่วย เนื่องจากการล้างไตทางช่องท้องมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูง และที่ผ่านมามีสถิติการเสียชีวิตของผู้ป่วยที่ล้างไตทางช่องท้องสูงกว่า 30%

(อ่านเพิ่มเติม เลขา สปสช. รณรงค์ล้างไตทางช่องท้อง อ้างงานวิจัย ตปท. ติดเชื้อต่ำ – พญ.ประชุมพร ประธาน สพศท. โต้ให้ข้อมูลไม่ครบ เสี่ยงสูง และ กางข้อมูล สปสช. โต้ สปสช. – เปิดสถิติผู้เสียชีวิตล้างไตทางช่องท้องสูง 40% แต่ สปสช. ยังยันเป็นวิธีที่ดีที่สุด)

ด้วยเหตุนี้ เมื่อวันอังคารที่ 13 มีนาคม 2555 คณะกรรมาธิการการสาธารณสุข วุฒิสภา โดยนายแพทย์อนันต์ อริยะชัยพาณิชย์ ประธานคณะกรรมาธิการฯ ได้มีการพิจารณาศึกษาถึงการรณรงค์การล้างไตทางช่องท้อง ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ในปัจจุบัน โดยได้เชิญนายแพทย์ดำรัส โรจนเสถียร ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคไตและคณะ มาให้ข้อมูลกับคณะกรรมาธิการฯ ซึ่งประเด็นดังกล่าวเป็นผลสืบเนื่องมาจากการที่ สปสช. ได้กำหนดหลักเกณฑ์ให้ผู้ป่วยที่เป็นโรคไตวายและใช้บัตรทองที่ต้องมีการฟอกไต ให้เริ่มต้นด้วยการล้างไตทางช่องท้องตามนโยบายส่งเสริมการล้างไตช่องท้อง (CAPD First policy) จึงไม่เสียค่าใช้จ่าย

โดยระบุว่า หากผู้ป่วยรายใหม่ไม่สมัครใจทำการล้างไตผ่านช่องท้อง แต่ต้องการทำโดยวิธีฟอกเลือด ก็จะต้องจ่ายค่าฟอกเลือดเอง ซึ่งทั่วไปจะอยู่ในราวหมื่นกว่าบาทต่อเดือน ปัจจุบันผู้ป่วยตามสิทธิฯ ที่ได้รับบริการฟอกไตมีประมาณ 19,000 คน แบ่งเป็นเป็นการล้างไตทางหน้าท้อง (CAPD) ประมาณ 9,600 คน เป็นการฟอกเลือด (HD) ประมาณ 9,300 คน

แต่จากข้อมูลวิชาการที่คณะผู้เชี่ยวชาญฯ นำเสนอ พบว่า การล้างไตโดยวิธีการดังกล่าวแม้ไม่เสียค่าใช้จ่ายแต่มีข้อจำกัดมาก โดยผู้ป่วยต้องเรียนรู้และมีความรู้ ความชำนาญพอเพียงในการดูแลตนเอง ต้องมีเทคนิคป้องกันการติดเชื้อที่ดี ต้องทำในบ้านที่มีความสะอาดสูง ต้องมีสถานที่เก็บน้ำยาที่ได้มาตรฐานในบ้าน ต้องมีการติดตามประเมินผลเป็นระยะๆ ทุกราย เพราะมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูง ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตก่อนเวลาอันควรของคนไข้กลุ่มนี้

ทั้งยังต้องเปลี่ยนเป็นฟอกเลือดได้เมื่อจำเป็น การตั้งเกณฑ์เช่นนี้อาจเข้าข่ายเป็นการละเมิดสิทธิของผู้ป่วย ไม่เคารพในการวินิจฉัยและแนวทางการรักษาที่ดีที่สุดต่อผู้ป่วยของแพทย์ ซึ่งในบางรายอาจต้องให้การรักษาเริ่มต้นโดยวิธีฟอกเลือด รวมทั้งจากข้อมูลสถิติผู้ป่วยที่ลงทะเบียนกับ สปสช. ในช่วงที่ผ่านมาที่เผยแพร่ทางเว็บไซต์ ก็พบว่ามีจำนวนผู้ป่วยที่เสียชีวิตเพิ่มขึ้นมากในหลายพื้นที่ โดยยังไม่มีการแสดงผลวิเคราะห์ถึงสาเหตุที่แท้จริงและแนวทางป้องกันที่ชัดเจน

จากกรณีดังกล่าว คณะกรรมาธิการฯ จึงมีความห่วงใยและกังวลต่อการกำหนดหลักเกณฑ์ ที่จำกัดให้ผู้ป่วยที่เป็นโรคไตและใช้บัตรทองรายใหม่ ต้องล้างไตทางช่องท้องเท่านั้น โดยไม่ให้สิทธิผู้ป่วยในการเลือกการรักษาที่ดีที่สุด และไม่เคารพการวินิจฉัยและแนวทางการรักษาตามมาตรฐานของแพทย์ อีกทั้งการรักษาด้วยวิธีดังกล่าวอาจมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูง ซึ่งสอดคล้องกับอัตราเสียชีวิตของผู้ป่วยที่เพิ่มขึ้น สปสช. จึงควรพิจารณาทบทวนในการกำหนดหลักเกณฑ์ดังกล่าวอีกครั้งหนึ่ง.

  • Jongkojung

    ดิฉันเห็นด้วยกับข้อเสนอนี้ เพราะตอนนี้แม่ของดิฉันกำลังฟอกเลือดด้วยเครื่องไืตเทียมอยู่ อาทิตย์ 2 ครั้งๆ ละ 2000
    ยอมรับค่ะว่าหนักมากสำหรับคนที่มีรายได้น้อยอย่างดีฉัน และแม่ก็ยากล้างไตทางช่างท้องด้วยเพราะท่านกลัวติดเชื้อมาก
    ตอนนี้ก็ฟอกมาได้ 7 เดือนได้แล้ว เงินที่มีก็เริ่มน้อยลงทุกที เพราะนอกจากค่าฟอกเลือดแล้วยังมีค่ายาฉีดสร้างเม็ดเลือดแดงอีก เข็มละ 500 บาทฉีดทุกครั้งหลังฟอกเลือดเสร็จ
    อย่างน้อยน่าจะกลับไปใช้แบบเดิมคือ ให้คนไข้ร่วมจ่ายด้วย ดิฉันกำลังรออย่างมีความหวังที่จะกลับไปใช้แบบเดิม

    • Jitraruch

      เผอิญอ่านมาเจอค่ะ ไม่ทราบว่าถ้าจะแนะนำยาฉีดกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงที่ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากขึ้นจะสนใจหรือไม่ ถ้าสนใจติดต่อได้ที่089 4798286 จิตรารัชค่ะ เพราะคนไข้ไตต้องเสียค่าใช้จ่ายอีกมากมาย การประหยัดได้ทางหนึ่งน่าจะช่วยยืดชีวิตการรักษาให้นานขึ้นค่ะ

  • Masamee7

    ต้องทดท่วน การรักษาโรคใต
    ให้รักษาทางฟอกเลือดดีทีสุดดดดดดดดดดดดด

  • ดิฉันคิดว่ายากดีมีจนก็คนเหมือนกัน จิงๆแล้วส่วนใหญ่คนที่ฟอกไตทางหน้าท้องก็คือคนที่ไม่มีเงิน หรือเงินน้อย ไม่สามารถไปเสียค่าฟอกเครื่องได้ แต่คนที่พอมีก็เหมือนกันนานๆไปก็ต้องมีปัญหาก็ต้องหันไปทางหน้าท้องเช่นกัน มีแต่คนมีเเงินจิงๆ ที่จะสามารถฟอกเลือดกับเครื่องไปจนสิ้นชีวิต ซึ่งมันไม่ยุติธรรมเลย คนเจนคนรวยเลือกเปนโรคไตไม่ได้ แต่ทำไมคนคนต้องไปใช้ฟอกหน้าท้องทั้งที่ยุ่งยากมาก ทำเองก็ไม่ถนัด ความสะอาดก็ไม่เหมือนกับที่ดรงพยาบาลทำให้ ทำเองไม่ได้ก็ต้องให้ญาติทำให้ ก็ต้องทำให้เสียเวลาคนเฝ้าแทนที่เขาจะได้ไปทำงานทำการกัน จะมีแต่คนรวยเท่านั้นเหรอที่สามารถมีอายุได้ยืนยาวกว่า ฝากให้รัฐบาลพิจรณาด้วย คนจนไม่ได้อยากเป็นโรคไตค่ะ จากประการณ์ชีวิตจิงของดิฉันค่ะ

  • Classtobee

    ขอเสนอความเห็นในฐานะผู้ปฏิบัติงานด้านการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมและมีหน่วยล้างไตทางช่องท้องในโรงพยาบาลด้วย ต้องขอบคุณ สปสช.ที่ได้ออกนโยบายนี้มาเพราะเป็นการเข้าถึงบริการของทุกคนและทุกสิทธิ์การรักษา ซึ่งก่อนหน้านี้เมื่อมีผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้ายที่ต้องรักษาทดแทนไตตลอดชีวิตมาพบเพื่อให้คำแนะนำแนวทางการรักษาและต้องบอกกับผู้ป่วยว่าคุณไม่มีสิทธิ์ เราไม่สามารถพูดได้เต็มปาก แต่ตอนนี้ก็ยังไม่เต็มปากเหมือนเดิมเพราะเมื่อบอกเค้าว่ามีทางรักษาอะไรบ้าง+ข้อดี/ข้อด้อยของแต่ละวิธีแต่สุดท้ายต้องบอกเค้าว่าคุณมีสิทธิ์แค่การล้างทางช่องท้อง ผู้ป่วย/ครอบครัวส่วนใหญ่(เกือบทั้งหมด)ไม่ต้องการล้างทางช่องท้อง
    การล้างไตทางช่องท้องก็เป็นทางเลือกหนึ่งที่มีประสิทธิภาพไม่ด้อยกว่าการฟอกด้วยเครื่องฯ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนสามารถทำได้ ค่อนข้างมีข้อจำกัดมากกว่าการฟอกด้วยเครื่อง อยากให้สปสช.+ผู้เกี่ยวข้องลงมาหน้างานจริงๆ สอบถามถึงปัญหาการปฏิบัติ และถ้าจะให้สิทธิเท่าเทียมกันจริงๆน่าจะพิจารณาทบทวนให้โอกาสผู้ป่วยเลือกวิธีรักษาที่เหมาะกับเค้าจริงๆ เชื่อว่าสปสช.สามารถทำให้เป็นจริงได้

  • แแอม

    ไม่เข้าใจเหมือนกัน ว่าทำไมผู้ป่วยที่เลือกการฟอกไตด้วยเครื่องถึงต้องจ่ายเองทั้งหมด แถมมีผู้ป่วยรายใหม่ รายเก่าอีก

    เห็นชัดว่าความเสมอภาคไม่มีในสังคม และในเมื่อค่าใช้จ่ายต่อคน ต่อปี ไม่แตกต่างกันมากนัก

    ทำไมถึงไม่ให้ผู้ป่วยเลือกเองว่าจะฟอกแบบไหน

    โดยส่วนตัวดิฉันยังยอมจ่ายเงินค่าฟอกไตให้พ่อเอง ไม่สมัครโครงการฟอกไตผ่านช่องท้องเพราะเท่าที่เห็น

    คนที่ฟอกเองแถวบ้าน ตายไปหลายรายแล้ว ไปงานศพมาหลายคน ดิฉันทนเห็นพ่อเสี่ยงกับการติดเชื้อไม่ได้หรอก

    ทุกวันนี้ได้แต่คิดว่า สปสช. เลือกปฏิบัติ ดูแลประชาชนไม่เท่าเทียม ไม่ให้สทิธิผู้ป่วยเลือกวิธีรักษาเอง

    ที่บ้านของดิฉันไม่ได้ร่ำรวยอะไร ได้แต่คิดว่า พ่อคงอยู่กับเราไม่ถึงร้อยปี อยากเลือกสิ่งที่ดีที่สุดให้แก่ท่าน

    ถึงแม้ว่าในอนาคตอันใกล้ ต้องเป็นหนี้เป็นสินเพิ่มขึ้นก็ยอม

    คนเราเกิดมาเจอกันแค่ชาติเดียว ดิฉันไม่คาดหวังว่าชาติหน้าจะได้เกิดมาเจอพ่ออีก

    ขอดูแลให้ดีที่สุดในชาตินี้ก็พอ

  • Conan Mean

    อย่าเอาความผิดไปโยนให้ CAPD ผู้ป่วยไม่ได้ตายจาก CAPD แต่จากสาเหตุอื่น เพราะการทำ CAPDไม่ได้เหมาะกับเค้าทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน นอกจากดูเรื่องอัตราตายแล้วให้ดูเรื่องการเปลี่ยนไปเป็นการฟอกด้วยเครื่องด้วย (shift mode)ว่าเท่าไหร่ มีการรักษาไต้นานที่สุดเท่าไหร่ ปัจจุบันมีผู้ป่วยถูกส่งตัวไปรักษาที่เอกชนเพราะไม่สามารถทำในโรงพยาบาลของรัฐได้มากแค่ไหน การเปิดตัวของศูนย์ฟอกเลือดเอกชน/การขยาย มีมากแค่ไหน การแคลนพยาบาลHD ภาระงานที่เพิ่มขึ้นของหน่วย HD ในโรงพยาบาลของรัฐที่ต้องรองรับผู้ป่วย CAPD ที่มีภาวะแทรกซ้อน ซึ่งปกติก็มากอยู่แล้ว ดังนั้นถ้าโรงพยาบาลอำเภอคิดจะเปิดให้บริการ CAPDขอแนะนำว่าคุณต้องมีหน่วย HD ที่สามารถรองรับได้ อย่าส่งต่อมาที่โรงพยาบาลจังหวัดเลยเพราะของเค้าก็ทำไม่ไหวแล้ว ทำกันวันละ 2-3 รอบ วันหยุดก็ต้องมาทำ

  • Pp_ing

    ตอนนี้สามีดิฉันล้างไตทางช่องท้องใช้สิทธิประกันสังคมเนื่องจากแพทย์แนะนำ ทำการผ่าตัดทางช่องท้องก็จ่ายเอง มีค่าเปลี่ยนสาย ประมาณ 4-6 เดือนครั้้ง และตอนนี้ก็ได้ทำการผ่าตัดเพื่อทำเส้นที่แขนไว้อีกระบบ รวมทั้งหมดทำ 2 วิธี ทั้งทางหน้าท้องและทางเครื่อง เวลาต้องการล้างด้วยเครื่อง (HD) ก็จ่ายเอง ตัวกรองก็จ่ายเอง ล้างเดือนละ ครั้ง 2 ครั้ง ก็แล้วแต่ แล้วจะให้ทำอย่างไงถ้าต้องการเปลี่ยนไปล้างแบบ (HD) อย่างเต็มรูปแบบ แล้วไอ้ที่ติดอยู่ที่หน้าท้องจะให้ทำอย่างไง ต้องไปเอาออก เสียค่าใช้จ่ายอีกใช่ไหม สรุป ในเืมื่อทำไปแล้วก็ขอให้ทางประกันสังคม และ สปสช. รับมันทั้ง 2 ระบบในเวลาเดียวกันได้ไหม ….เครียด…ปวดหัว…

  • Stnutramai

    เห็นด้วยเพราะพ่อดิฉันก็เลือกฟอกเลือด แทนที่จะฟอกทางช่องท้องเพราะมันมีข้อจำกัด
    ตรงที่พ่ออายุมาก 76ปี มีลูกคนเดียวต้องทำงาน แม่ก็ป่วย ถ้าให้พ่อทำเองมีหวังติดเชื้อ
    ก็ต้องตัดสินใจฟอกเลือดอย่างเดียว อีกอย่างพ่อก็เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากด้วย
    ถ้าหากมีการพิจารณาใหม่ก็ดีซิ จะได้เบาภาระตรงนี้ไปได้บ้าง

  • petchdee

    เข้าใจค่ะว่าเป็นสิทธ์ของคนไข้ แต่เมื่อพิจารณาจากศักยภาพของประเทศทั้งในแง่ของบุึคลากรที่มีอยู่จำกัด สภาวะทางเศรษฐกิจของผู้ป่วย สถานพยาบาลที่มี เห็นด้วยว่าการล้างไตทางช่องท้องเหมาะสมกว่า เมื่อเปรียบเที่ยบ สถิติผู้ป่วยฟอกเลือดทีอยูในพื้นที่เดียวกัน สภาวะทางเศรษฐกิจเดียวกัน ระดับการศึกษาเดียวกัน โรคแทรกซ้อนจากการฟอกเลือดใช่ว่วจะน้อย และถ้าให้ผู้ป่วยเลือกได้ และผู้ป่วยย้ายมาฟอกเลือด สำหรับที่ทีทำงานอยู ( น่าน ) คงเป็นจังหวัดหนึ่งที่คงไม่สามารถรองรับได้ ไม่ว่าจะเป็นสถานที่และบุคลากร ต่อให้มีเงินตอบแทนก๋็ไม่ไหวค่ะ ขอความกรุณากลับมาอยู่ในโลกของความเป็นจริง ไม่ต้องอุดมคติว่าทุกคนต้องได้สิ่งที่ดีเลิศประเสริฐสุด เพราะทุกวันนี้มันก็ไม่้ได้เท่าเทียมกันอยู่แล้ว
    ควรมามองว่าโดยทรัพยากรที่มีอยู่ทำอย่างไรถึงจะดูแลคนไข้ได้ดีตามอัตถภาพ
    จากแพทย์ที่เดิมไม่เคยอยากทำ CAPD เลย แต่ตกบันไดพลอยโจนต้องทำ
    ก็รู้สึกว่าคนไข้ส่วนใหญ่อยู่อย่างมีความสุขพอควร ปัญหาส่วนใหญ่เป็นปํญหาปากท้อง ต่อให้ฟอกเลือดก็แก้ปัญหาไม่้ได้คะ

  • Ra

    ถือว่าเป็นการจำกัดสิทธิอย่างไม่เป็นธรรมกับผู้ป่วยอย่างยิ่ง ขอให้คนไข้ได้มีสิทธิเลือกเถิด

  • Hoo1243

    เผอิญอ่านมาเจอค่ะ ไม่ทราบว่าถ้าจะแนะนำยาฉีดกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงที่ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากขึ้นจะสนใจหรือไม่ ถ้าสนใจติดต่อได้ที่ 089 4798286 เพราะการประหยัดค่าใช้จ่ายทางหนึ่ง น่าจะช่วยยืดอายุในการรักษาโรคนี้ได้ไม่มากก็น้อยค่ะ

  • Sae Bussaba

    หนูเห็นด้วยค่ะตอนนี้พ่อหนูฟอกไตมาแล้ว 1 ปี ครึ่ง ฟอกตั้งแต่ กุมภาพันธ์ 2554 ค่าใช้จ่ายครั้งละ 1500/ครั้ง ฟอกเดือนละ 8 ครั้ง ตอนนี้หนูไม่มีเงินจะส่งฟอกพ่อ แต่จะปล่อยท่านทิ้งก็ไม่ได้ ยังไงก็คือฟ่อไม่ว่าจะเป็นที่นากี่แปลงก็ขายจนหมดเมื่อต้นปลายปีที่แล้ว เงินเก็บที่เคยมีก็หมด ลำพังรายได้ต่อเดือนก็ส่งให้ค่าฟอกและค่าใช้จายในบ้านเกือบหมด เพราะพ่อแม่แก่แล้วไม่มีรายได้อะไร รายได้หลักก็มาจากหนูคนเดียว ปรึกษาหมอก็แนะนำให้ฟอกทางหน้าท้องแต่หนูทำไม่ได้ ไม่มีคนทำให้พ่อได้ พ่อแม่ก็แก่แล้ว หนูไม่อยากให้ฟอกฟรี แต่ขอครั้งละ 500 บาทเหมือนคนอื่นบ้างก็ได้ จะได้ทุ่นค่าใช้จ่ายได้ ขอความกรุณาผู้ใหญ่ที่เกี่ยวข้องด้านนี้พิจจารณาด้วยขอบคุณคะ 081-0071973

  • Rat 1406

    ที่จริงน่าในสิทธิในการเลือกรักษาแล้วแต่ว่าคนไข้จะเลือกแบบไหน ถ้าคนไข้เลือกที่จะล้างไตโดยการฟอกเลือดก็ไม่น่าจะเป็นไร หรือไม่ก็ให้คนไข้จ่ายเงินแค่ 1,000 บาทต่อครั้งก็ยังดีกว่าการเสี่ยงติดเชื้อด้วยการล้างไตทางช่องท้องเอง

ข่าวในประเด็น

อ่านข่าวในประเด็นทั้งหมด »

เครือข่ายสังคม