ดร.ชัยวัฒน์ วิบูลย์สวัสดิ์
ภาพแนวหุ่นนิ่ง- still life เป็นรูปวาดที่ศิลปินนักวาดรูปหรือจิตกรนิยมวาดกัน เพราะถือว่าเป็นการฝึกฝีมือและศึกษาวิธีใช้แสงและเงาไปในตัว
รูปที่นำมาวาดเป็นรูป still life คือ สิ่งของที่จัดวางไว้บนโต๊ะ อาจจะตั้งวางอยู่แล้วหรือผู้วาดนำสิ่งของใกล้ตัวมาจัดวางให้เป็นองค์ประกอบที่สวยงาม สิ่งของที่จัดวางเป็นต้นแบบของการวาดที่เห็นกันบ่อยคือ ดอกไม้ ผลไม้ ถาดโถแจกัน
เทคนิควาดรูปหุ่นนิ่งจะแสดงถึงฝีมือของนักวาดรูป โดยแสดงภาพที่เหมือนจริงออกมาให้เห็น นักวาดรูปมีชื่อมากๆจะวาดให้รูปออกมาดูสวยกว่าของจริงด้วยซ้ำไป อีกทั้งทำให้สิ่งของที่ไม่มีชีวิตดูเป็นสิ่งมีชีวิตขึ้นมา เช่น ดอกไม้ดูเหมือนส่งกลิ่นหอม ผลไม้ดูชวนกิน
ในบทความนี้ลุงหมีจะยกตัวอย่างเล่าถึงการวาดภาพหุ่นนิ่งเป็นรูปผลไม้ เริ่มจากแสดงภาพเด่นในยุคบาโรก( baroque) เมื่อ 400 ปีมาแล้ว ชื่อภาพ still life of dessert วาดโดย jan heem จิตกรชาวดัชท์ แสดงผลไม้จัดวางบนโต๊ะของหวานที่ดูหรูหรา เป็นภาพใช้พื้นหลังสีดำเข้มผลักดันให้รูปถาดผลไม้และผ้าปูโต๊ะดูเด่นออกมา
paul cezanne สุดยอดนักวาดรูปแนวใหม่หลังยุคอิมเพรสชั่นนิสในศตวรรษที่19 ( post impressionist) วาดรูป still life ผลไม้ไว้หลายรูป เช่น still life with apple เป็นภาพขนาดใหญ่ องค์ประกอบหลากหลาย ผ้าปูโต๊ะสีขาวเป็นจุดเด่นพอๆกับผลไม้บนถาด ภาพดูมีความลึก ส่วนภาพที่สองชื่อ still life with apple pear and grape เป็นภาพจัดวางแบบง่าย มีเพียงผลไม้บนถาดวางอยู่บนม้ายาวเท่านั้น จุดเด่นจะอยู่ที่การปาดสีลูกแอปเปิ้ลให้ดูหนักแน่น( solid)
เมื่อเดือนที่แล้วเป็นวันพิเศษของลุงหมี จึงได้รับของขวัญเป็นกระเช้าผลไม้หลายชิ้น บางกระเช้าประดับด้วยดอกไม้ให้ดูสง่างามขึ้น เช่น รูปตัวอย่างสองกระเช้า
เมื่อได้รับกระเช้าหลายชิ้น แม่บ้านลุงหมีจึงจัดการจัดเก็บผลไม้และดอกไม้ให้อยู่ได้นานขึ้น ผลไม้บางชนิดเพื่อให้สดก็จัดเก็บในตู้เย็น ส่วนผลไม้อื่นก็นำมารวมกันจากหลายกระเช้าให้อยู่บนถาดไม้เดียวกัน ส่วนดอกไม้ก็นำมาใส่แจกันมีน้ำหล่อเลี้ยงให้ดอกไม้ไม่เหี่ยวเฉาเร็ว ผลการจัดวางใหม่ได้รูปที่ใช้เป็นต้นแบบวาดรูป still life ที่น่าสนใจได้เลย
วิธีการป้องกันไม่ให้ผลไม้ที่ได้มาแยะเน่าเสียก็คือแบ่งปันส่วนหนึ่งไปให้บ้านลูกสาวและบ้านญาติที่อยู่ในหมู่บ้านเดียวกัน อีกวิธีหนึ่งคือ รีบกินผลไม้ตอนยังสดๆ ลุงหมีจึงได้กินผลไม้เป็นอาหารอยู่หลายมื้อ การจัดวางชิ้นผลไม้สำหรับอาหารมื้อเช้าก็เป็นต้นแบบรูปวาดแนวstill lifeได้อีกเหมือนกัน
ในเมื่อได้แสดงรูปของขวัญที่เป็นผลไม้และดอกไม้ไปแล้ว ลุงหมีขอนำเสนอการจัดดอกไม้ที่แสดงถึงภูมิปัญญาของคนไทย คือ การร้อยพวงมาลัย ลุงหมีชื่นชมฝีมือการร้อยพวงมาลัยชิ้นที่แสดงในภาพมาก เพราะมีความซับซ้อนและเลือกสี
ดอกไม้ขาวเขียวตัดกันดูเด่นตา ในรูปคือการจัดวางพวงพวงมาลัยไว้คู่กับดอกไม้ในแจกันเล็กเพื่อเตรียมไว้ถวายพระพุทธรูปในห้องพระต่อไป
หมายเหตุ : ที่มา- google หนังสือA to Z of art และหนังสือมหัศจรรย์แห่งศิลปะ
