ที่ผ่านมาประเทศไทยใช้ ‘ทุน’ ทั้งที่เป็นธรรมชาติและที่สร้างขึ้นมาอย่างฟุ่มเฟือย จน ‘ทุน’ ที่ดีร่อยหรอ ขีดความสามารถในการแข่งขัน ศักยภาพของประเทศลดลงไปเรื่อยๆ จึงมีคำถามว่า ถ้าประเทศไทยต้องรอด เราจะร่วมกันฟื้นฟูอย่างไร
นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อดีตนายกรัฐมนตรี และอดีตหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ มองสถานการณ์ประเทศไทยว่าสิ่งที่ทุกคนค่อนข้างตื่นตัวกันมากขณะนี้ คือการยอมรับว่าอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจของไทย ถือเป็นตัวชี้วัดที่บ่งบอกความเข้มแข็ง และขีดความสามารถของประเทศได้ ตัวเลขนี้ลดลงมาโดยลำดับ ต่อเนื่องมากกว่า 10 ปี ไม่นับบางช่วงที่มีวิกฤติ เช่น โควิด แต่ในเชิงแนวโน้มลดลงมาต่อเนื่อง เมื่อก่อนการเติบโตร้อยละ 5 หรือร้อยละ 7 เป็นเรื่องปกติ แต่ปัจจุบัน ร้อยละ 1-3
“เป็นตัวเลขที่ต่ำกว่าอัตราการขยายตัวของประเทศในอาเซียน เป็นการบ่งบอกอย่างชัดเจนว่า เป็นปัจจัยจากภายนอกหรือเป็นปัจจัยจากโลกเพียงอย่างเดียวก็คงไม่ใช่แล้ว”
ภาวะการถดถอยแบบนี้ สะท้อนให้เห็นว่าเรามีปัญหาเชิงโครงสร้าง ซึ่งหมายความว่าการจะหลุดพ้นจากสภาพแบบนี้ เราคงไม่สามารถที่จะคิดแค่เพียงมาตรการระยะสั้น การกระตุ้นเศรษฐกิจ
เราคงไม่สามารถแค่มีโครงการอะไรสักโครงการหนึ่ง แล้วก็จะพาเราออกไปจากภาวะแบบนี้ได้ ตรงกันข้ามน่าจะมีเรื่องยากๆ ที่เราจะต้องเผชิญกับมันโดยตรง
”ในภาพรวมตรงนี้คือสิ่งที่สะท้อนให้เห็นว่า เรากำลังเผชิญกับภาวะที่ถดถอยแบบรอบด้าน เรากำลังอยู่ในภาวะการติดหล่ม สืบเนื่องมาจากความจำเป็นที่จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างหลายอย่าง
‘ติดหล่ม’ คือการที่เราพึ่งพิงอยู่กับโครงสร้างเศรษฐกิจเดิม จะไม่สามารถสร้างอัตราการเจริญเติบโตแบบที่เราต้องการได้ ถ้าหากว่าเรายังไม่มีการเปลี่ยนแปลง หรือปฏิรูปด้านสำคัญต่างๆ โอกาสที่จะได้เครื่องยนต์ใหม่ๆ ในการมาขับเคลื่อนให้เศรษฐกิจเดินไปข้างหน้าได้ก็จะยากเช่นเดียวกัน
เพราะฉะนั้นมันอยู่ที่การแก้ปัญหาที่ติดขัดอยู่ในเชิงโครงสร้างมากกว่าที่จะพาเราขึ้นมาจากหล่มตรงนี้ได้ ประทศไทยรอดได้แน่นอน เพราะยังมี ‘ทุน’ ที่หลายประเทศน่าจะอิจฉา เพียงแต่เราจะทำอย่างไรให้ทุนเหล่านี้ถูกนำมาใช้เพื่อสร้างประโยชน์ สร้างมูลค่าให้กับทุกคนในสังคมได้อย่างแท้จริง
โดยธรรมชาติของเรา เราเป็นสังคมที่เปิดแล้วก็รับอะไรได้ง่ายปรับตัวได้ง่าย
มันอาจจะเป็นความจำเป็นที่ทำอย่างไร เราจะสร้างความตื่นตัวให้คนในประเทศเห็นก่อนว่า สภาพยากลำบากหลายอย่างที่ทุกคนเผชิญอยู่ มันเป็นเรื่องในระดับโครงสร้างแล้ว มันเป็นเรื่องที่หมายถึงเราจะทำอะไรกันแบบเดิมๆ ไม่ได้แล้ว ก็มาช่วยกันกระตุ้นหรือตื่นตัวว่าตอนนี้มันต้องมีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่
อ่านบทความฉบับเต็ม “อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ” ชี้ประเทศไทยไม่ง่อนแง่น แต่ ‘ติดหล่มลึก-ไม่เปลี่ยนแปลง’ เผชิญภาวะถดถอยแบบรอบด้าน ได้ที่เว็บไซต์ไทยพับลิก้า
