เยาวชนร่วมขับเคลื่อนการอนุรักษ์มหาสมุทรในประเทศไทย เวียดนาม และอินโดนีเซีย โดยจัดแสดงโครงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทางทะเลที่พัฒนาขึ้นภายใต้โครงการ Sustaining Our Oceans ของยูเนสโก (UNESCO) ในวันมหาสมุทรโลก
นักเรียน มากกว่า 22,000 คน จากประเทศไทย อินโดนีเซีย และเวียดนาม เข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้และการอนุรักษ์มหาสมุทรผ่านโครงการ “Sustaining Our Oceans: Building Healthy Relationships with Oceans in South-East Asia” ของยูเนสโกนับตั้งแต่เปิดตัวในปี 2567
โครงการ “Sustaining Our Oceans: Building Healthy Relationships with Oceans in South-East Asia” ดำเนินการโดยยูเนสโก ด้วยการสนับสนุนจากบริษัท ฟาสต์ รีเทลลิ่ง จำกัด บริษัทแม่ของยูนิโคล่ โดยมุ่งส่งเสริมความรู้ความเข้าใจด้านมหาสมุทร (Ocean Literacy) ผ่านแนวทางการศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Education for Sustainable Development: ESD) เพื่อเสริมสร้างศักยภาพให้เยาวชนและชุมชนมีความรู้ ความเข้าใจ และมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง โครงการนี้ยังมีส่วนสนับสนุนทศวรรษแห่งวิทยาศาสตร์ทางทะเลเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนแห่งสหประชาชาติ (ค.ศ. 2021–2030) ซึ่งประสานงานโดยคณะกรรมาธิการสมุทรศาสตร์ระหว่างรัฐบาล (IOC) ของยูเนสโก
เนื่องในวันมหาสมุทรโลก ประจำปี 2569 ตรงกับวันที่ 8 มิถุนายน 2569 ภายใต้แนวคิดระดับโลก “Reimagine Beyond the World We know: A new relationship with our ocean” ยูเนสโก ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และด้วยการสนับสนุนจากบริษัท ฟาสต์ รีเทลลิ่ง จำกัด ได้จัดกิจกรรมรวมพลังนักเรียน ครู และผู้ขับเคลื่อนด้านการอนุรักษ์มหาสมุทรจากประเทศอินโดนีเซีย ญี่ปุ่น ไทย และเวียดนาม เพื่อร่วมนำเสนอผลสำเร็จของโครงการและเฉลิมฉลองพลังของเยาวชนในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์มหาสมุทร ณ NEXTOPIA ศูนย์การค้าสยามพารากอน
ตั้งแต่เริ่มดำเนินโครงการ ได้มีการพัฒนาสื่อการเรียนรู้และกิจกรรมการศึกษาที่หลากหลายเพื่อส่งเสริมความรู้ความเข้าใจด้านมหาสมุทรในภูมิภาค
“อนาคตของมหาสมุทรของเราไม่ได้ขึ้นอยู่เพียงกับสิ่งที่เรารู้เท่านั้น แต่ยังขึ้นอยู่กับสิ่งที่เราเลือกจะสอน ให้คุณค่า และส่งต่อไปยังคนรุ่นต่อไป ผ่านโครงการนี้ เยาวชนไม่ได้เพียงเรียนรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศทางทะเลเท่านั้น แต่ยังได้พัฒนาความรู้ ทักษะ และภาวะผู้นำที่จะช่วยปกป้องและอนุรักษ์ทรัพยากรเหล่านี้” นางซูฮยอน คิม ผู้อำนวยการสำนักงานยูเนสโกประจำกรุงเทพฯ กล่าว
สำหรับประเทศอินโดนีเซีย โครงการได้จัดทำชุดสื่อการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์ทางทะเล “Wakatobiku (My Wakatobi)” จำนวน 9 ชุด สำหรับโรงเรียนใน 4 เกาะหลักของเขตสงวนชีวมณฑลวากาโตบี ขณะที่ในประเทศเวียดนาม ได้บูรณาการคู่มือการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์มหาสมุทรจำนวน 4 เล่ม เข้าสู่หลักสูตรของโรงเรียน 5 แห่งในเขตสงวนชีวมณฑลป่าชายเลนเกิ่นเส่อ (Can Gio Mangrove Biosphere Reserve) ซึ่งเข้าถึงนักเรียนมากกว่า 4,000 คน
สำหรับประเทศไทย โครงการได้ดำเนินงานผ่านโรงเรียนนำร่อง กิจกรรมการเรียนรู้ร่วมกับชุมชน และโครงการให้ความรู้แก่สาธารณชน ซึ่งเข้าถึงผู้เรียนและครอบครัวหลายพันคน รวมถึงนิทรรศการเชิงโต้ตอบ “Sustaining Our Oceans” ณ พิพิธภัณฑ์เด็กกรุงเทพมหานคร และนิทรรศการในพื้นที่สงวนชีวมณฑลระนอง ซึ่งมีผู้เข้าร่วมเรียนรู้เกี่ยวกับมหาสมุทรและการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลมากกว่า 5,000 คน
“เยาวชนมีบทบาทสำคัญในการร่วมปกป้องอนาคตของมหาสมุทรของเรา ผ่านโครงการอย่าง Sustaining Our Oceans นักเรียนไม่เพียงได้เรียนรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งเท่านั้น แต่ยังได้พัฒนาความมั่นใจและทักษะความเป็นผู้นำเพื่อก้าวขึ้นมาเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงในชุมชนของตน เรามีความภาคภูมิใจที่ได้สนับสนุนโอกาสในการเสริมพลังให้เยาวชนลงมือปฏิบัติเพื่อการอนุรักษ์มหาสมุทรและการพัฒนาที่ยั่งยืน” นายอุกกฤต สตภูมินทร์ รองอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าว
“สพฐ. พร้อมทำงานร่วมกับ ยูเนสโก และภาคีเครือข่าย มุ่งมั่นขยายผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความยั่งยืนให้เกิดขึ้นในระบบการศึกษาไทย และเชื่อมั่นว่าการศึกษาทางด้านมหาสมุทรที่ยั่งยืน จะเป็นพลังสำคัญในการสร้างเยาวชนที่มีความรู้ ความรับผิดชอบ และพร้อมเป็นกำลังสำคัญในการดูแลรักษาทรัพยากรทางทะเลของโลกต่อไป” ดร.พิเชฐ โพธิ์ภักดี เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการกล่าว
ภายในงานวันมหาสมุทรโลก มีการนำเสนอผลงานของนักเรียน นิทรรศการ และเวทีเสวนาที่สะท้อนนวัตกรรมและแนวทางแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมที่พัฒนาขึ้นผ่านโครงการ โดยผลงานเด่นจากประเทศไทย ได้แก่ เรือพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับเก็บขยะในแหล่งน้ำ การรณรงค์ฟื้นฟูระบบนิเวศป่าชายเลน โครงการวิจัยความหลากหลายทางชีวภาพของปูแสม และระบบติดตามการจัดการขยะเพื่อลดมลพิษทางน้ำในคลอง ทั้งนี้ มีโครงงานนักเรียนจำนวน 6 โครงการได้รับประกาศนียบัตรจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) และยูเนสโก เพื่อยกย่องความมุ่งมั่นในการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล
“โครงการนี้ช่วยให้ผมเข้าใจว่าการปกป้องมหาสมุทรไม่ใช่หน้าที่ของนักวิทยาศาสตร์หรือภาครัฐเท่านั้น แต่เยาวชนก็สามารถมีส่วนร่วมสร้างความเปลี่ยนแปลงได้เช่นกัน” ภูมิธรรม อึ้งเกลี้ยง นักเรียนจากโรงเรียนพิชัยรัตนาคาร จังหวัดระนอง กล่าว
“กลุ่มบริษัท ฟาสต์ รีเทลลิ่ง ให้การสนับสนุนโครงการ Sustaining Our Oceans เนื่องจากเราเชื่อว่าการศึกษาเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการรับมือกับความท้าทายด้านการอนุรักษ์ทะเล เราลงทุนในการศึกษาสำหรับเยาวชน เพราะคนรุ่นใหม่คือพลังสำคัญในการสร้างอนาคตที่ดีขึ้นให้กับมหาสมุทรของเรา” นางเอโกะ เชอร์บา ผู้อำนวยการฝ่ายการตลาดด้านความยั่งยืน บริษัท ยูนิโคล่ จำกัด กล่าว
นอกจากนี้ ภายในงานยังมีการจัดแสดงนิทรรศการภาพถ่าย “Sustaining Our Oceans” ซึ่งรวบรวมผลงานของนักเรียน สื่อการเรียนรู้ และเรื่องราวการอนุรักษ์จากประเทศอินโดนีเซีย ญี่ปุ่น ไทย และเวียดนาม โดยนิทรรศการจะเปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าชม ณ NEXTOPIA ชั้น 5 ศูนย์การค้าสยามพารากอน จนถึงวันที่ 12 มิถุนายน 2569
