สื่อในศตวรรษที่ 21 (7): เรียนรู้จากกลยุทธ์ 2020 ของ The New York Times (1)

New York Times เชื่อว่า การเน้น “สร้างข่าวบนฐานการทำธุรกิจ” นั้นอาจทำให้สื่อมีเงินมาต่อลมหายใจได้ก็จริง แต่เงินนั้นได้มาก็ไม่ยั่งยืน เพราะสื่อจะสูญเสียความน่าเชื่อถือไปเรื่อยๆ แต่ถ้าเน้น “สร้างธุรกิจจากฐานการทำข่าว” ทดลองโมเดลหารายได้ใหม่ๆ ไปเรื่อยๆ สักวันหนึ่งก็น่าจะเจอส่วนผสมของช่องทางการหารายได้ที่เหมาะสมกับตัวเอง โดยไม่บั่นทอน “คุณภาพ” ของข่าวที่ทำ เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือจากประชาชนคนเสพสื่อ

สื่อในศตวรรษที่ 21 (6): เดอะอีสานเรคคอร์ด ยอดคลื่นสื่อภูมิภาค

เดอะอีสานเรคคอร์ดมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนตั้งแต่แรก คือ นำเสนอข่าวคราวจากอีสาน โดยเฉพาะมุมมองและความรู้สึกนึกคิดของคนอีสานจริงๆ (ไม่ใช่มุมมองที่ถูกกรองผ่านแว่นอันอาจมีอคติของนักข่าวจากเมืองหลวง) รวมถึงขบวนการเคลื่อนไหวพิทักษ์ประชาธิปไตยในภูมิภาคนี้ด้วย

สื่อในศตวรรษที่ 21 (5): Texas Tribune แกร่งเพราะเข้าใจและใช้ “ข้อมูล” เป็น

ในบรรดาสื่ออิสระออนไลน์ในอเมริกาทั้งหมดที่เน้นการทำข่าวสืบสวนสอบสวนหรือ “ข่าวเจาะ” Texas Tribune แทบจะเป็นเจ้าเดียวเท่านั้นที่มีความยั่งยืนทางการเงินและกำลังเติบโตอย่างมั่นคง ภายในเวลาเพียง 7 ปี นับจากก่อตั้งในปี 2010 ทีมงานเพิ่มจาก 12 เป็น 51 คน ในจำนวนนี้ราวครึ่งหนึ่งหรือ 23 คน เป็นนักข่าวภูมิภาค เน้นทำข่าวการเมืองและข่าวอื่นที่เกี่ยวกับประเด็นสาธารณะในมลรัฐเท็กซัส

สื่อในศตวรรษที่ 21 (4): The Matter ขวัญใจมิลเลนเนียลไทย

The Matter คล้ายกับ VICE ตรงที่นำเสนอข่าวและเนื้อหาต่างๆ อย่าง ‘โดนใจ’ คนรุ่นมิลเลนเนียล รวมถึงรุ่นอื่นๆ ที่ชอบเนื้อหาแนวนี้ ตั้งแต่รูปแบบ (กราฟฟิกประกอบสวยๆ ประกอบเนื้อหาทุกชิ้น เตะตาตั้งแต่แรกพบ และวิธีเขียนแบบเป็นกันเอง สนุก) การเลือกเนื้อหา (ตั้งแต่ประเด็น ‘ปัจเจก’ มาก อย่างเช่นวิธีหางาน ชีวิตรัก การแบ่งเวลา ฯลฯ ไปจนถึงประเด็นสังคมใหญ่ๆ และเรื่องราวแวดล้อมการใช้ชีวิตของคนรุ่นใหม่ เช่น เกม เทคโนโลยี การขนส่งสาธารณะ วัฒนธรรมไอดอล ฯลฯ) ไปจนถึง ‘น้ำเสียง’ (เนื้อหาหลายชิ้นรวมถึงสไตล์ภาพประกอบมีลักษณะ ‘แซะ’ หรือล้อเลียนผู้มีอำนาจ หน่วยงานราชการ ฯลฯ อย่างทีเล่นทีจริง)

สื่อในศตวรรษที่ 21 (3): บทเรียนจาก VICE – สื่อใหม่เพื่อคนรุ่นใหม่

VICE เริ่มต้นจากจุดเล็กจิ๋วในปี 1994 หรือกว่า 30 ปีที่แล้ว ในฐานะนิตยสารแจกฟรีเกี่ยวกับดนตรีและวัฒนธรรมแบบ counter-culture (วัฒนธรรมแหกคอก/นอกกระแสหลัก) ในเมืองมอนทรีออล ประเทศแคนาดา ด้วยทุนตั้งต้นเพียง 5,000 เหรียญสหรัฐ หรือราวหนึ่งแสนห้าหมื่นบาท ขยับมาทำรายการออนไลน์ฉายผ่านยูทูบ ต่อมามีรายการข่าวชื่อตัวเองที่ฉายผ่าน HBO เคเบิลโทรทัศน์เจ้าใหญ่ มาวันนี้ VICE กลายเป็นสื่อยักษ์ที่ทำรายได้กว่า 1 พันล้านเหรียญสหรัฐ (มากกว่า 33,000 ล้านบาท) ต่อปี การระดมทุนครั้งล่าสุดประเมินมูลค่าบริษัทมากกว่า 2.5 พันล้านเหรียญสหรัฐ

สื่อในศตวรรษที่ 21 (2): ความท้าทายจากการแข่งขัน และพฤติกรรมผู้บริโภค

นอกจากจะต้องรับมือกับความท้าทายที่เกิดจากการแข่งขันอย่างหน้ามืดตามัวต่อไป (จนไม่ดูตาม้าตาเรือ) ในภูมิทัศน์สื่อซึ่งไม่เหมือนเดิม สื่อทุกวันนี้ยังต้องเผชิญกับพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างมากเมื่อเทียบกับ 20 ปีที่แล้ว ซึ่งสรุปง่ายๆ ได้ว่า วันนี้ผู้บริโภคแต่ละคน “เสพเฉพาะเนื้อหาที่อยากเสพ” และ “สร้างสื่อเองได้ ไม่เพียงแต่เสพ”

ธุรกิจสื่อในศตวรรษที่ 21 (1): “ความเชื่อมโยง” สำคัญกว่า “เนื้อหา”

ยุคแห่งความเชื่อมโยงแปลว่าค่ายสื่อต้องเรียนรู้ที่จะเปลี่ยนจุดเน้นในการทำงาน แทนที่จะถามตัวเองว่า “เรากำลังผลิตเนื้อหาดีๆ อยู่หรือเปล่า” ต้องถามว่า “เราจะช่วยให้ผู้คนช่วยเหลือกันเองได้อย่างไร”

OTT อลเวง: จะกำกับ “เพราะอะไร?” ต้องมาก่อน “อย่างไร?”

ชัดเจนว่า ITU มอง “ประโยชน์ของผู้บริโภค” ว่าควรเป็นเป้าหมายหลักในการกำกับดูแล ไม่ใช่การปกป้องผู้ครองตลาดรายเดิม หรือการเถลิงอำนาจไปควบคุมเนื้อหาบนเน็ต หรือการใช้สิทธิเสรีภาพของประชาชนบนเน็ต ถ้ารัฐมองเรื่อง OTT จากจุดยืนของการคุ้มครองผู้บริโภคอย่างที่ ITU เสนอ ประเด็นเรื่อง “ความเป็นกลางทางเน็ต” หรือ net neutrality ก็จะเป็นประเด็นที่สำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากขาดไม่ได้ในการสร้างสนามแข่งขันที่เท่าเทียม และส่งเสริมให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการใช้บริการ

เสรีภาพกับความรับผิดชอบสื่อในศตวรรษที่ 21 (จบ): ให้ประชาชนช่วยกำกับสื่อ

เรามักจะบ่นเรื่องสื่อกันในกรุ๊ปไลน์ (Line แชทยอดนิยมที่คนไทยใช้มากที่สุด) เฟซบุ๊ก พันทิพ โซเชียลมีเดียอื่นๆ และระหว่างที่คุยกันบนโต๊ะอาหาร แต่ถ้าเราจะยกระดับ “เสียงบ่น” ให้มีอิทธิพลต่อสื่อ ผลักดันให้สื่อปรับปรุงจรรยาบรรณของตัวเองจริงๆ ไม่ใช่น้ำเซาะทรายหรือเข้าหูซ้ายทะลุหูขวา เราก็จะต้องออกแบบ “กลไก” ที่รวบรวมและจัดการ “เสียงบ่น” ของประชาชนให้มีพลังมากกว่าเดิม ในแง่นี้ ผู้เขียนอยากเสนอไอเดียสั้นๆ สี่ไอเดียที่คิดว่า ควรจะมีใครทำ ถ้าทำแล้วจะช่วยสร้างแรงผลักดันให้สื่อไทยมีจรรยาบรรณดีขึ้น และผู้เขียนยินดีช่วยทุกทางที่ทำได้ ถ้ามีใครอยากทำขึ้นมาจริงๆ

เสรีภาพกับความรับผิดชอบสื่อในศตวรรษที่ 21 (4): เมื่อ “โค้ด” คือกลไกกำกับ

“โค้ด” สามารถเป็นกลไกกำกับเนื้อหาที่มีประสิทธิภาพ และไม่ลิดรอนสิทธิเสรีภาพเกินระดับที่ “จำเป็นและได้ส่วน” ได้ ถ้ามันถูกออกแบบมาอย่างถูกต้องเหมาะสมและสอดคล้องกับประเด็นที่สังคมกังวล

1 2 3 17