หางกระดิกหมา

คอลัมน์

สู้โกง ด้วยพลังความเห็นแก่ตัว

17 พฤศจิกายน 2014

ถึงเวลาหรือยังที่พวกเราจะลุกขึ้นมาร่วมมือกัน ต่อสู้กับภัยคอร์รัปชันร่วมกันอย่างไม่เพิกเฉย สู้เพื่อพวกเราเอง สู้ด้วยการเรียกร้องว่าพวกเราก็มีสิทธิ์ที่จะ “เห็นแก่ตัว” ได้ เพราะเมื่อพวกเขาร่วมกันปล้นชิงเราไป เราทุกคนคือผู้เสียหาย การ “ไม่โกง” เท่านั้นไม่เพียงพอ เราต้อง “ไม่ยอมให้ใครโกง” ด้วย จึงจะประสบความสำเร็จ พูดอีกอย่างคือการทำดีโดยปัจเจก “การเข้าวัดถือศีล” ไม่เพียงพอ ทุกคนต้องลุกขึ้นมาร่วมมือกัน “ไล่ผีปราบมาร” สังคมจึงจะสะอาดขึ้น

ผลประโยชน์ทับซ้อน…ไม่ต้องระงับ แต่ต้องระวัง

10 พฤศจิกายน 2014

จากวิธีที่บุคคลต่างๆ พูดถึงผลประโยชน์ทับซ้อนหรือพาดหัวข่าวจำพวก “ยื่นตรวจสอบ คสช. เข้าข่ายผลประโยชน์ทับซ้อน” หรือ “คสช. ยืนยัน แก้ปัญหาประเทศโดยไร้ผลประโยชน์ทับซ้อน” ฯลฯ แล้วก็รู้สึกว่าความเข้าใจในเรื่องนี้ยังเหมารวมอยู่มาก และหากไม่รีบพูดกันเสียให้ชัด ต่อไปการบริหารจัดการเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนจะยิ่งทำกันอย่างสะเปะสะปะเข้าไปใหญ่

ระบบจะซื้อจะจ้าง…ใครจะทำไม

3 พฤศจิกายน 2014

ในหมู่ผู้ศึกษาเรื่องคอร์รัปชันแล้ว การกุมรัฐหมายถึงการคอร์รัปชันในระดับที่น่ากลัวที่สุด แบบที่บางทีการเมืองไทยเราเรียกกันว่า “คอร์รัปชันเชิงนโยบาย” ทั้งนี้ เพราะมันไม่ได้หมายถึงการที่เอกชนคอยใช้เงินซื้อความสะดวกหรือความได้เปรียบในยามที่เข้าไปติดต่อหรือประมูลงานจากรัฐตามจังหวะตามโอกาสเท่านั้น แต่หมายถึงการที่เอกชนสามารถใช้เงินเข้าไปกุมอำนาจรัฐเพื่อกำหนดจังหวะโอกาสให้ตนร่ำรวยได้เลยทีเดียว ไม่ว่าจะด้วยการให้ออกกฎระเบียบให้ตนทำธุรกิจได้ง่ายขึ้น หรือยุให้รัฐคิดรัฐทำโปรเจกต์จัดซื้อจัดจ้างในสิ่งที่ตนมีพร้อมจะขาย

โกงไปไม่โต

27 ตุลาคม 2014

ทุกวันนี้ ในขณะที่สังคมไทยทางหนึ่งกำลังสอนว่า “โตไปไม่โกง” และก็พยายามวางระบบกลไกต่างๆ เท่าที่จะเห็นว่าจะช่วยขจัดคอร์รัปชันได้ ดูเหมือนคนอีกกลุ่มก็กำลังดิ้นรนไม่แพ้กันที่จะเผยแพร่ความเห็นไปในทางตรงกันข้ามว่า คอร์รัปชันนั้น ถ้าวางระบบตรวจสอบกันมากๆ เมื่อไหร่ ผลที่เกิดไม่ใช่ว่าคอร์รัปชันจะหาย แต่จะกลายเป็นว่าประเทศจะยิ่งไม่เจริญ เพราะการลงทุนชักช้าหรือติดขัดไปทั้งหมด ด้วยขั้นตอนที่เกิดจากระบบที่ตั้งขึ้นมาตรวจสอบ

ไมค์แพงทำปฏิรูปพัง

20 ตุลาคม 2014

เรื่องนี้จะว่าเล็กก็ไม่ได้ เพราะแม้ว่าจำนวนเงินที่อาจเสียหายในเรื่องไมค์นี้จะถือว่าเป็นเศษเงินเมื่อเทียบกับมหากาพย์คอร์รัปชันอื่นๆ ในประเทศ แต่ในเมื่อมันเป็นเรื่องง่ายๆ อย่างเรื่องซื้อของถูกในราคาแพง คนจึงเข้าใจเนื้อเรื่องมาก และเมื่อเข้าใจมากแล้ว ก็ย่อมจะสนใจมากกว่าเรื่องอื่น หากตอบเรื่องนี้ไม่ได้ชัดเจน รัฐบาลจะเสียเครดิตมาก เผลอๆ จะมากกว่ากรณีมหากาพย์เสียอีก

ดูงาน แต่ไร้ผลงานให้ดู

13 ตุลาคม 2014

ส่วนตัวแล้ว วิธีคิดในเรื่องนี้ก็มีอยู่ง่ายๆ ว่า ต้นทุนของการให้กรรมการบินธุรกิจมันคุ้มไหมกับประโยชน์ที่ประเทศจะได้ ดังนั้น เรื่องนี้จะไม่เป็นประเด็นเลย หาก กสทช. พิสูจน์ตัวเองต่อประชาชนได้ว่ามีค่ามากกว่าค่าตั๋วชั้นธุรกิจ แต่นี่ไม่ว่าปัญหาการจัดสรรคลื่นความถี่ ปัญหาธรรมาภิบาล ปัญหาการใช้จ่ายเงินไม่ตรงวัตถุประสงค์มันชวนแต่จะให้คนเสียดายทรัพยากรที่ให้แก่กับ กสทช. ทั้งสิ้น เพราะเหมือนมีแต่ดูงาน โดยไม่มีผลงานให้ดู

จ่ายภาษีแบบไร้ศีลธรรม

6 ตุลาคม 2014

อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าการเลี่ยงภาษีจะถูกหรือผิดศีลธรรม แต่ทั้งสองฝ่ายดูเหมือนจะเห็นตรงกันว่าหากการกระทำหนึ่งๆ ล่วงเลยการเลี่ยงภาษีไปสู่ขั้นการ “หนีภาษี (tax evasion)” กล่าวคือ การใช้ช่องทางผิดกฎหมายเพื่อให้จ่ายภาษีน้อยที่สุดแล้ว เมื่อนั้นการกระทำก็จะเป็นอันผิดทุกประตู ไม่ว่าจะในทางศีลธรรมหรือประการใดๆ

จะซ่อมรัฐ ต้องซ่อมรัฐวิสาหกิจ

22 กันยายน 2014

ระยะหลังมานี้หากใครได้ตามข่าวบ้างก็จะพบว่า แม้กระทั่งจีนก็ชักไม่ปลื้มกับการเอารัฐวิสาหกิจอุ้มประเทศอย่างนี้เสียแล้ว ถามว่าทำไม ก็ตอบได้ง่ายๆ ว่าเพราะกลัวเจ๊ง โดยในครึ่งปีแรกของปี 2014 หนึ่งในสามของรัฐวิสาหกิจส่วนกลางของจีน และครึ่งหนึ่งของรัฐวิสาหกิจส่วนท้องถิ่น พากันขาดทุนหรือไม่เช่นนั้นก็ถอยกำไรกันหมด

ถอดรหัส “ฮั้วประมูล” (2)

15 กันยายน 2014

สัปดาห์ที่แล้วได้กล่าวถึงหลัก “ฮั้วศาสตร์ 101″เพื่อให้เข้าใจภาพรวมและปัจจัยของปัญหาแล้ว คราวนี้ก็สมควรว่ากันด้วยแนวทางแก้ไข ตาม OECD Guidelines for Fighting Bid Rigging in Public Procurement

ถอดรหัส “ฮั้วประมูล”

8 กันยายน 2014

การฮั้วประมูลถือเป็นเรื่องบั่นทอนประเทศอย่างน่าเกลียด เพราะปกติรัฐย่อมต้องการจะซื้อของที่ดีในราคาที่คุ้มค่าที่สุด เพื่อประหยัดสตางค์ไว้ใช้ทำประโยชน์อื่นๆ โดยการที่รัฐจะได้ของอย่างนั้น ก็ต่อเมื่อพ่อค้าในตลาดแข่งขันกันอย่างจริงจัง กล่าวคือต่างคนต่างตั้งราคาและหาของคุณภาพวิเศษมาเสนอผู้ซื้ออย่างต้องการจะตัดหน้ากันเท่านั้น แต่การฮั้วประมูลก็มาทำลายสภาวะอย่างนี้ เพราะในการฮั้วประมูลนั้น พ่อค้าจะแอบร่วมมือกันเพิ่มราคาหรือลดคุณภาพสินค้ากันถ้วนหน้า จนไม่ว่ารัฐเลือกสินค้าของใครก็เรียกว่าถูกต้มทั้งสิ้น เสร็จแล้วพ่อค้าก็เอากำไรส่วนเกินไปแบ่งกันเองรอบวง ไม่มีใครตัดหน้าใคร และไม่มีใครกลับบ้านมือเปล่า นอกเสียจากรัฐบาลกับผู้เสียภาษี