ประเทศไทยตกหลุม, แล้วคุณล่ะ?

10 พฤศจิกายน 2013

อาร์ม ตั้งนิรันดร
อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

Eric Schmidt เจ้าของ Google เพิ่งกลับจากเดินสายในจีนและพบผู้นำจีน ผู้นำจีนให้คำมั่น (เหมือนในทุกเวที ในทุกบทพูด) ว่าจะเดินหน้าปรับโครงสร้างเศรษฐกิจและสังคมขนานใหญ่ ไม่ให้จีนตกหลุมกับดักประเทศรายได้ปานกลาง (Middle Income Trap)

เขาเตือนผู้นำจีนว่า จีนอาจพ้นหลุมกับดักประเทศรายได้ปานกลาง (Middle Income Trap) ไปได้ แต่ต่อไปจีนจะเจอหลุมกับดักประเทศรายได้สูง (High Income Trap) เพราะโรงงานจะย้ายไปประเทศที่ค่าแรงถูกกว่าจีน อนาคตของจีนจึงขึ้นอยู่กับการส่งเสริมเทคโนโลยี เสรีภาพในการแสดงความเห็น และอินเทอร์เน็ต ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้เกิดไอเดียใหม่ๆ เชื่อมเครือข่ายในการแก้ปัญหาสังคม และส่งเสริมนวัตกรรมเพื่ออนาคต (และแน่นอน – ในวงเล็บ – ส่งเสริม Google ในจีนด้วย)

อ่านบทพูดของผู้นำไทย แทบไม่เคยได้ยินเรื่อง “Middle Income Trap” (แม้เราจะตกอยู่ในหลุมมานานแล้ว) แทบไม่เคยได้ยินเรื่องการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง มีแต่มาตรการฉีดยาและมอร์ฟีนด้วยประชานิยม

บทพูดของคนไทยทั่วไป ก็ตกอยู่ในหลุมของความขัดแย้ง เสรีภาพและอินเทอร์เน็ต ช่วยให้เราตื่นตัวทางการเมือง (ซึ่งเป็นเรื่องยอดเยี่ยม) แต่ยังไม่ค่อยได้ช่วยให้เราร่วมกันสร้างสรรค์ไอเดีย หรือนวัตกรรมใหม่ๆ มากเท่าไร, เราโห่ร้องอยากปราบมาร แต่หมดพลังที่จะคิดไอเดียใหม่ๆ ที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจริงๆ ในชีวิตของคนตัวเป็นๆ (การศึกษา, ชุมชน, สิ่งแวดล้อม ฯลฯ), เราด่าว่าประเทศไม่เจริญ แต่เราเองก็ไม่มีแรงที่จะคิดสร้างนวัตกรรม ที่จะผลักภาคธุรกิจของไทยให้แข่งขันในโลกยุคใหม่

ประเทศไทยตกหลุม “Middle Income Trap” และคนไทยตกหลุมความขัดแย้งที่กัดกร่อนความคิดสร้างสรรค์ และพลังในการแก้ไขปัญหา

หวังว่า ชนชั้นนำจะช่วยกันถกเถียงการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง ซึ่งซับซ้อน แต่สำคัญนัก นอกเหนือไปจากการปลุกฝูงชนไม่เอาคนโกง ไม่เอาทหาร ไม่เอานายทุน ไม่เอาอำมาตย์ ซึ่งง่าย และก็สำคัญเช่นกัน เพียงแต่แค่นั้นมันยังตื้นไป และไม่พอ

หวังว่า คนทั่วไปจะเลิกโยนขี้ทั้งหมดให้รัฐบาลและนักการเมือง (ซึ่งเหม็นมากอยู่แล้ว) ในเมื่อคนพวกนั้นเป็นเครือข่ายที่ถูกล่ามโซ่ด้วยผลประโยชน์และระบบอุปถัมภ์จนทำอะไรใหญ่ๆ ได้ยากเหลือเกิน ทำไมเราไม่ช่วยกันผลิตไอเดียใหม่ๆ นวัตกรรมใหม่ๆ ด้วยสองมือ และน้ำพักนำแรงของเราเอง ด้วยการเชื่อมโยงกลุ่มคนที่คิดตรงกันในประเด็นปัญหาสังคมต่างๆ (นอกจากเรื่องความคิดทางการเมือง)

ง่ายที่จะขุดหลุม ง่ายที่จะตกหลุม แต่อย่าคุ้นชินกับความมืดและความคับแคบ ควรนักที่จะเรียกร้อง ควรนักที่จะคัดค้านในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง แต่แค่นั้นไม่พอ ช่วยกันสร้างกระไดออกมาจากหลุมเถิด อย่าเผลอไปขุดดินถมกลบศักยภาพของประเทศและพลังสร้างสรรค์ของตัวเอง !!

  • Suwit Khunthongsap

    การจะสร้างนวัตกรรมใหม่ๆได้ต้องเริ่มจากระบบความคิดที่เสรี คิดนอกกรอบ แต่ระบบการศึกษาของเราทำให้คนไม่กล้าคิด ไม่กล้าท้าทาย จนกระทั่งตนเองมีอำนาจมากพอจึงค่อยทำได้ ถึงตอนนั้นความคิดสร้างสรรก็หายไปมากแล้วครับ

    • ต่าง

      คิดว่าไม่ใช่แค่ระบบการศึกษาหรอก แต่เป็นที่วัฒนธรรม นิสัยพื้นฐานส่วนมากของคนไทย ค่านิยม บรรทัดฐานของคนไทยที่ยังคงมีความคิดความเชื่อแบบเดิมๆไม่เปลี่ยนแปลง หลายสิ่งอาจดูเปลี่ยน
      แปลงทันสมัยขึ้นทั้งเทคโนโลยี ความเจริญของบ้านเมือง ถนนหนทาง รถไฟฟ้า สิ่งอำนวยความสะดวกหรือวัตถุภายนอกก็แค่นั้นเอง เหมือนเปลี่ยนแค่ฮาร์ดแวร์ ซอฟแวร์ยังไม่เปลี่ยนเลยหรือเปลี่ยน
      ก็น้อยเมื่อคิดเป็นเปอร์เซ็นต์แล้ว