Faulty by Design? การกำกับดูแลธุรกิจไทย แบ่งตามที่มาของผู้กำกับดูแล

17 พฤษภาคม 2012

สฤณี อาชวานันทกุล

ในยุคที่แทบไม่มีใครถกเถียงอีกต่อไปว่ารัฐควรหรือไม่ควรกำกับตลาด (ยกเว้นนักคิดขวาจัดที่ยังฝันลมๆ แล้งๆ ว่า ตลาดเสรี “ดูแลตัวเองได้”) โครงสร้างเชิงสถาบันของการกำกับดูแลธุรกิจในประเทศไทยยังล้าหลังอย่างน่าเป็นห่วงแต่มีน้อยคนที่สังเกตเห็น กฎหมายสำคัญหลายฉบับที่ส่งผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชากรจำนวนมาก รวมทั้งฉบับที่สำคัญที่สุด คือ พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542 ซึ่งจำเป็นต่อการสร้างสนามแข่งขันที่เท่าเทียมและขจัดการใช้อำนาจเหนือตลาด ยังดูจะเป็นเพียง “เสือกระดาษ” เท่านั้น ในสายตาของผู้สังเกตการณ์หลายคนรวมทั้งผู้เขียนคอลัมน์

โดยคำนึงถึงภาษิตโบราณว่า “ถ้ากลัดกระดุมเม็ดแรกผิด มันก็จะผิดไปตลอด” Info * Graphic * Fun ตอนนี้ขอนำเสนอโครงสร้างคณะกรรมการที่มีอำนาจกำกับดูแลธุรกิจสำคัญๆ ในไทย แบ่งตามประเภทที่มาของกรรมการแต่ละคน เรียงตามสัดส่วนตัวแทนจากธุรกิจที่อยู่ใต้การกำกับดูแล จากมากไปหาน้อย พร้อมทิ้งปุจฉากับคนอ่านว่า มีประเทศอื่นนอกจากไทยอีกหรือไม่ที่ผู้อยู่ใต้กำกับสามารถส่งตัวแทนมากำกับตัวเอง? เป็นไปได้หรือไม่ที่โครงสร้างคณะกรรมการแบบนี้จะนำไปสู่การกำกับดูแลที่มีประสิทธิภาพและเป็นธรรม?

หมายเหตุ: สำหรับรายชื่อและอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการชุดต่างๆ ผู้สนใจสามารถสืบค้นได้จากหน้านี้บนเว็บไซต์สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี

(คลิกที่รูปเพื่ออ่าน)

Faulty by Design? โครงสร้างการกำกับดูแลธุรกิจบางประเภท

Faulty by Design? โครงสร้างการกำกับดูแลธุรกิจบางประเภท

  • Temyos

    เป็นอย่างงี้ทั่วโลกครับ.. ไม่ใช่แค่ในเมืองไทย แล้วยังจะหวังพึ่งรัฐบาลอีกเหรอครับ?

    ถ้ากลัวผู้ประกอบการ “เอาเปรียบ” หรือต้องการให้เขาได้กำไรน้อยหน่อยก็เปิดให้แข่งขันเสรีดีกว่าครับ จะยั่งยืนกว่า

    มีใครเคยบอกว่าชาวนาเอาเปรียบพ่อค้ามั้ยครับ? ไม่มี…เพราะอาชีพชาวนามีการแข่งขันในตลาดเสรี ทำให้มีอำนาจต่อรองน้อย

    • http://twitter.com/Fringer สฤณี อาชวานันทกุล

      ไม่ได้เป็นอย่างนี้ทั่วโลกเลยค่ะ ลองไปดูโครงสร้างกรรมการในหน่วยงานกำกับของต่างประเทศดู ว่าที่ไหนเขาให้ “ผู้อยู่ใต้กำกับ” มามี “อำนาจกำกับ” บ้าง ;)

      • Temyos116

        มีครับ …
        เช่น ผมลองหาดูอันแรกที่เจอที่เป็นรายชื่อ Commisioner อยู่ในออสเตรเลีย
        http://www.olgr.qld.gov.au/industry/commission/commissioners/index.shtml
        ตาคนสุดท้ายนี่ก็เป็นผู้จัดการคลับที่มีการพนัน (ที่เหลือก็มีอาจารย์ ทนาย ตำรวจ นักธุรกิจ)

        เท่าที่เคยอ่านผ่านๆมา ก่อนที่สหรัฐจะ deregulate อุตสาหกรรมขนส่งเนี่ย คนใน commission/commitee ก็เป็นนักธุรกิจหรือตัวแทนซะเยอะครับ

        ฝากไว้ด้วย quote ครับ
        “When buying and selling are controlled by legislation, the first things to be bought and sold are legislators.”
        -P.J. O?Rourke

        • http://twitter.com/Fringer สฤณี อาชวานันทกุล

          ไม่ทราบกรณีของออสเตรเลีย แต่ดูจากรายชื่อในลิงก์นั้น เห็นแต่ *อดีต* นักธุรกิจในวงการนะคะ คือเคยทำธุรกิจ แต่ตอนมาเป็นผู้กำกับดูแลไม่ได้ทำธุรกิจแล้ว – อันนี้ดูจะเป็นมาตรฐาน revolving door (กฎว่าถ้าเป็นรัฐก็ห้ามเป็นเอกชนในเวลาเดียวกัน) ทั่วไป แต่ของเรานี่เป็นทั้งผู้กำกับ ผู้อยู่ใต้กำกับ *ในเวลาเดียวกัน* ได้สบายเลย

          ป.ล. ขอบคุณสำหรับ quote ค่ะ ชอบ O’Rourke มาก ;)

          • Temyos116

            อาจจะเป็นอย่างนั้นครับ แต่ผมว่าก็ไม่ต่างกันมากเพราะก็น่าจะยังมีความสัมพันธ์อยู่
            และคนอื่นๆก็ยังถูกซื้อได้อยู่ดี

            ทำไมถึงชอบ O’Rourke ล่ะครับ? Libertarian เนี่ยความเห็นเกี่ยวกับตลาดเสรีเนี่ยก็ขวาจัดเหมือนกันนะครับ :)

          • http://twitter.com/Fringer สฤณี อาชวานันทกุล

            Libertarian บางคนพอรับได้ค่ะ บางคนก็ไม่ไหว ;)

บทความอื่นๆ

เครือข่ายสังคม